Co tydzień w niedzielę, przewodniczka zabiera grupę chętnych na spacer po Starym i Głównym Mieście. Przechadzają się znanymi uliczkami, ale również zatrzymują w nietypowych miejscach – przy kamienicach, skwerach, budynkach, by dowiedzieć się więcej o prekursorkach i działaczkach polonijnych z czasów Wolnego Miasta Gdańska. Oto kilka ciekawostek na temat bohaterek spacerów herstorycznych. Po więcej zapraszamy w każdą niedzielę o godz. 16.00. Początek spaceru na wysokości ul. Długi Targ 39/40. Zapisy: kontakt@ikm.gda.pl.

Kim jest pierwsza „Gdańszczanki z charakterem” na naszej trasie?

Zaczynamy od Długiego Targu, kamienicy przy nr 18. Obecnie budują się tu hotele, dawniej mieściła się centralna świetlica Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku. Świetlice powstawały w różnych dzielnicach miasta, było ich łącznie 20, również w Sopocie. Przychodzono tam na polskie spektakle, koncerty, spotkania okolicznościowe, na kawę i ciasto czy poczytać polską gazetę. Pomieszczenia świetlic wyróżniały się stylem. Ta na Długim Targu, zwana świetlicą centralną, urządzona była w stylu kaszubskim. Bohaterka pierwszego punktu na trasie spaceru – Maria Krzyżowska prowadziła świetlicę przy ul. Długi Targ oraz pełniła rolę sekretarki i organizatorki planu zajęć w innej świetlicy na Starym Mieście. W tym miejscu działał również kukiełkowy teatr Skrzat, który prezentowały dramaty i komedie polskie, których nigdzie indziej nie można było zobaczyć. Teatr kukiełkowy miał tę zaletę, że był łatwy w transporcie, dzięki czemu mógł się szybko przemieszczać, bez zwracania uwagi.

Więcej o Marii Krzyżowskiej w audycji „Gdańszczanki z charakterem” Magdy Świerczyńskiej-Dolot w Radiu Gdańsk >>

Kto była autorką „Gdańskich wspomnień młodości”?

Podczas spaceru poznajemy także Joannę Schopenhauer. Po pierwszym rozbiorze Polski, rodzina znanego filozofa wyjechała z Gdańska, ale miasto pozostało obecne w ich życiu. Matka Artura Schopenhauera prowadziła w Weimarze salon literacki, w którym gościła m.in. Wolfganga Goethego. Sama także pisała powieści, a jej najbardziej znanym dziełem są „Gdańskie wspomnienia młodości”, które pośmiertnie, w 1839 roku wydała jej córka. Joanna byłą gdańska patriotką, a do jej publikacji należą również podróżniczo-pisarskie „Wspomnienia z podróży po Anglii i Szkocji”.

Więcej o Joannie Schopenhauer w audycji „Gdańszczanki z charakterem” Magdy Świerczyńskiej-Dolot w Radiu Gdańsk >>

Nie tylko żona astrologa. O kim mowa?

Kolejna bohaterka ze znanym nazwiskiem to Elżbieta Koopman-Heweliusz, nie tylko żona, ale najlepsza asystentka Jana Heweliusza, która wykonywała na równi z mężem (w XVII wieku!) skomplikowane obliczenia i dokonywała korekty jego prac. Oprócz zadań i pasji do astrologii, jakie dzieliła z mężem, zarządzała browarem należącym do rodziny Heweliuszów, pełniła rolę matki i gospodyni. Prawdziwa kobieta XXI wieku! Mieszkali naprzeciwko Ratusza Staromiejskiego, przy ul. Korzennej, w kamienicach, które już nie istnieją. Pozostał plac z fontanną i ławkami oraz pomnik Jana Heweliusza, bez żony – niestety.

Więcej o Elżbiecie Koopman-Heweliusz w audycji „Gdańszczanki z charakterem” Magdy Świerczyńskiej-Dolot w Radiu Gdańsk >>

Kim były „Wichry Bałtyku”?

„Wichry Bałtyku” to odważne, gdańskie harcerki z I Hufca Harcerek prowadzonego przez Marię Ostrowską w budynku dawnej Polskiej Szkoły Handlowej w Wolnym Mieście Gdańsku. Jako pierwsze na Pomorzu dziewczęta wraz z drużynową Cecylią Reyman utworzyły Żeńską Żeglarską Drużynę Harcerską „Wichry Bałtyku”. Wiosłowały po kanale portowym i zdobywały pierwsze szlify na Zatoce Gdańskiej, by w lipcu 1939 roku odbyć pierwszy żeński rejs z Gdańska do Rone, na Bornholm. Było to niespotykane przedsięwzięcie w czasach, gdy kobiety niechętnie brane były w rejs, ponieważ „przynosiły pecha”. Rejs Wichrów Bałtyku był udany, a na jachcie powiewała polska bandera oraz napis „Gdańsk”.

Więcej o Wichrach Bałtyku w audycji „Gdańszczanki z charakterem” Magdy Świerczyńskiej-Dolot w Radiu Gdańsk >>

Spacery Metropolitanki szlakiem działaczek i prekursorek

Trasa działaczek polonijnych i prekursorek pokazuje, że mieszkanki Gdańska żyjące w XVIII, XIX i XX wieku aktywnie angażowały się w życie społeczne, kulturalne i polityczne miasta. Przewodnicy i przewodniczki prezentują łącznie 29 niezwykłych biografii.

Sprawdź wszystkie terminy i zapisz się na bezpłatny spacer >>

Powiązane projekty

Instytut Kultury Miejskiej 2016